Hoe stel je een dossier voor het vermoeden van vergunning samen?

Wie geen vergunning terugvindt, moet niet alleen aantonen dat een gebouw oud is. Het bewijs moet ook voldoende duidelijk zijn over de omvang en vorm van de constructie.

De eigenaar draagt de bewijslast

Voor oudere constructies kan het vermoeden van vergunning een oplossing bieden. De eigenaar moet dan aantonen dat de constructie vóór de relevante scharnierdatum bestond. Voor constructies van vóór 22 april 1962 geldt een onweerlegbaar vermoeden. Voor de periode daarna tot de inwerkingtreding van het gewestplan geldt een weerlegbaar vermoeden.

Welke stukken wegen door?

Historische luchtfoto’s

Een gedateerde luchtfoto is vaak een sterk vertrekpunt. De constructie moet herkenbaar zijn en de zichtbare contouren moeten aansluiten bij de toestand waarvoor de opname wordt gevraagd.

Kadastrale gegevens

Schattingsfiches en mutatieschetsen kunnen aantonen wanneer een gebouw of uitbreiding administratief werd geregistreerd. Ze zijn vooral waardevol in combinatie met ander materiaal.

Archiefstukken

Oude plannen, gemeentelijke dossiers, briefwisseling en andere officiële documenten kunnen de bouwperiode en vroegere toestand verder onderbouwen.

Verklaringen

Getuigenverklaringen kunnen helpen, maar volstaan zelden op zichzelf. Objectief en dateerbaar bewijs krijgt meer gewicht.

Wat meestal niet volstaat

Een ongedateerde foto, een losse verklaring of de mededeling dat iets “er altijd al stond” bewijst onvoldoende dat de huidige constructie vóór de relevante datum bestond. Ook een luchtfoto waarop alleen een dakvlak zichtbaar is, zegt niet automatisch iets over de functie of de volledige omvang.

Van bewijs naar vergunningenregister

De stukken worden samengebracht in een gemotiveerde aanvraag tot opname als vergund geacht. De overheid beoordeelt het geheel. Een zorgvuldig opgebouwd dossier maakt zichtbaar welk feit met welk document wordt aangetoond en waar nog onzekerheid blijft.

Een ligging in ruimtelijk kwetsbaar gebied sluit het vermoeden niet automatisch uit. De regels over de definitieve rechtszekerheid na opname kennen daar wel een uitzondering. Bouwperiode, bewijs en eventuele latere wijzigingen blijven bepalend.

Meer uitleg: Departement Omgeving over het vermoeden van vergunning. Gecontroleerd op 27 oktober 2026.

Wat moet je per gebouwdeel aantonen?

De vraag is niet alleen of er ooit een gebouw op het perceel stond. Leg vast voor welke constructie, aanbouw of deel van het huidige volume de opname wordt gevraagd. Vergelijk vervolgens de inplanting, contouren en zichtbare uitbreidingen op gedateerde documenten. Een later toegevoegde achterbouw kan een andere bewijspositie hebben dan het oorspronkelijke hoofdgebouw.

Een bruikbaar bewijsoverzicht vermeldt per gebouwdeel de vermoedelijke bouwperiode, de toepasselijke scharnierdatum, het beschikbare bewijs en de overblijvende onzekerheden. Dat voorkomt dat één historische luchtfoto als bewijs wordt gezien voor de volledige huidige toestand.

Is ook de huidige functie automatisch vergund?

Niet noodzakelijk. Het vermoeden van vergunning voor een constructie is geen automatische toelating voor latere vergunningsplichtige wijzigingen. Onderzoek het gebruik en eventuele functiewijzigingen afzonderlijk. Lees ook het verschil tussen een ontbrekende vergunning en een vergund geachte constructie.

Kennismaken

Waarover wil je zekerheid?

Bezorg ons de locatie, je vraag en de beschikbare plannen of beslissingen. We bekijken welk onderzoek of welke begeleiding past.